สังเกตอย่างไรว่ารอยร้าวเกิดจากแผ่นดินไหว? เจาะลึกวิธีดูรอยร้าว พร้อมแนวทางรับมือ

แผ่นดินไหวในประเทศไทยอาจไม่รุนแรงเหมือนในประเทศอื่น แต่ก็เกิดขึ้นได้บ่อยในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะทางภาคเหนือและภาคตะวันตก
แม้แรงสั่นสะเทือนจะไม่รุนแรงถึงขั้นทำลายบ้าน แต่ก็อาจทิ้ง “รอยร้าว” ไว้ให้เจ้าของบ้านกังวลใจ

คำถามคือ…
เราจะรู้ได้อย่างไรว่า รอยร้าวที่เห็นเกิดจากแผ่นดินไหวจริงหรือเป็นเพียงรอยแตกร้าวธรรมดาจากโครงสร้างบ้าน?

บทความนี้ Mywatsadu.com จะพาคุณเจาะลึก

วิธีสังเกตรอยร้าวที่มาจากแผ่นดินไหว
เปรียบเทียบกับรอยร้าวประเภทอื่น
แนวทางป้องกันและซ่อมแซม
พร้อมคำแนะนำสำหรับวัสดุและอุปกรณ์ซ่อมบ้านที่เหมาะกับรอยร้าวจากแรงสั่นสะเทือน

รอยร้าวจากแผ่นดินไหว: เกิดขึ้นได้อย่างไร?

แผ่นดินไหวส่งผลโดยตรงต่อโครงสร้างของอาคาร โดยแรงสั่นสะเทือนที่เกิดจากการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกจะถูกส่งผ่านพื้นดินมายังฐานรากของอาคาร หากบ้านไม่ได้ออกแบบให้รองรับแรงสั่นสะเทือน
หรืออยู่ใกล้จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว โครงสร้างบางส่วนของบ้านอาจเกิดรอยร้าวขึ้นได้

แม้แผ่นดินไหวระดับ 3–4 ริกเตอร์จะไม่ทำให้บ้านถล่ม แต่แรงสั่นสะเทือนสะสมสามารถ
ทำให้คอนกรีตแตกร้าว, วัสดุต่อเชื่อมเคลื่อนตัว และโครงสร้างเสียสมดุลได้โดยไม่รู้ตัว

รอยร้าวจากแผ่นดินไหว VS รอยร้าวทั่วไป ต่างกันอย่างไร?

1. ตำแหน่งของรอยร้าว

จุดที่มักพบรอยร้าวจากแผ่นดินไหว	จุดที่มักพบรอยร้าวทั่วไป
ฐานเสา / คานกลางบ้าน	มุมวงกบประตู-หน้าต่าง
ผนังด้านในอาคาร	รอยต่อปูนฉาบและคอนกรีต
จุดเชื่อมต่อคานกับเสา	ผนังชั้นล่างใกล้พื้นดิน
รอยต่อผนังกับพื้นหรือฝ้าเพดาน	มุมรอยต่อของอาคารและรั้ว

รอยร้าวจากแผ่นดินไหวจะมีลักษณะลึก และปรากฏในหลายจุดพร้อมกัน โดยเฉพาะในบริเวณที่เป็นจุดรับแรงของบ้าน เช่น เสา คาน ฐานราก หรือแนวโครงสร้างสำคัญ

2. รูปแบบของรอยร้าว

ประเภท	รอยร้าวจากแผ่นดินไหว	รอยร้าวทั่วไป
ความลึก	มักลึกและร้าวทะลุผนัง	ส่วนใหญ่เป็นรอยตื้น
ความยาว	ร้าวเป็นแนวยาวต่อเนื่อง	มักเป็นรอยเฉพาะจุด
ทิศทาง	เฉียง 45° หรือแนวซิกแซก	แนวนอน / แนวตั้ง
จำนวน	หลายจุดทั่วบ้านพร้อมกัน	พบ 1-2 จุดเท่านั้น

หากรอยร้าวที่พบมีลักษณะ เฉียงลงหรือพาดผ่านผนังเป็นแนวแปลกตา และเกิดขึ้นพร้อมกันหลายจุดภายในบ้าน อาจเป็นสัญญาณว่าได้รับแรงกระแทกจากแผ่นดินไหว

ภาพจาก TOA — ข้อมูลจากเว็บไซต์ TOA คลิกดูต้นฉบับที่นี่

5 วิธีสังเกตรอยร้าวว่าเกิดจากแผ่นดินไหวหรือไม่

1. สังเกตรอยร้าวใหม่หลังเกิดแผ่นดินไหว

หากพื้นที่ที่คุณอาศัยอยู่มีประกาศหรือรายงานว่าเกิดแผ่นดินไหว แล้วคุณพบรอยร้าวใหม่ภายใน 24–72 ชั่วโมงหลังเหตุการณ์ มีโอกาสสูงว่ารอยร้าวนั้นเกี่ยวข้องกับแรงสั่นสะเทือนโดยตรง

2. รอยร้าวมีแนวเฉียง / ซิกแซกผิดปกติ

แรงแผ่นดินไหวจะกระจายไปทุกทิศทางในแนวเฉียง ทำให้รอยร้าวที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์นี้ มักไม่เป็นเส้นตรง
แต่จะเฉียงเป็นมุม 30–60 องศา หรือเป็นรอยพาดทแยงคล้ายฟ้าผ่า

3. ตรวจสอบพื้นและฝ้าเพดาน

รอยร้าวจากแผ่นดินไหวไม่ได้เกิดเฉพาะผนังเท่านั้น แต่สามารถพบได้ที่พื้นหรือฝ้าเพดาน
หากพบรอยแตกในแนวทะแยงบนฝ้า หรือรอยร้าวตามพื้นกระเบื้องที่ต่อเนื่องกันหลายจุด แสดงว่าแรงสั่นสะเทือนส่งผลต่อทั้งโครงสร้าง

4. เสียงโครงสร้างเคลื่อนไหว / แตกร้าวในขณะเกิดแรงสั่น

บางคนอาจได้ยินเสียง “แกร๊ก” หรือเสียงแตกร้าวเบาๆ ตามผนังหรือฝ้าในช่วงเกิดแผ่นดินไหว นี่คือสัญญาณว่าโครงสร้างมีการเคลื่อนตัว
และอาจทิ้งร่องรอยในลักษณะร้าวลึกให้ตรวจพบในภายหลัง

5. ใช้เครื่องมือวัดความกว้างรอยร้าว

อุปกรณ์อย่าง “Crack Monitor” หรือ “เครื่องมือวัดรอยร้าว” สามารถช่วยตรวจสอบว่า
รอยร้าวนั้นมีแนวโน้มขยายหรือไม่
หากพบว่ารอยร้าวขยายภายในไม่กี่วันหลังเกิดเหตุแผ่นดินไหว เป็นหลักฐานชัดเจนว่าเกี่ยวข้องกับแรงสั่นสะเทือน

วิธีตรวจสอบโครงสร้างหลังเกิดแผ่นดินไหว

หากคุณสงสัยว่าแผ่นดินไหวส่งผลต่อบ้านของคุณ ให้ดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้:

1. ตรวจสอบภายนอกบ้าน

– เดินดูรอบบ้านว่ามีรอยร้าวบริเวณฐานราก เสา รั้ว หรือผนังรอบนอกหรือไม่
– หากพบรอยร้าวแนวยาวจากพื้นดินขึ้นสู่ผนัง แสดงว่ามีการเคลื่อนตัวจากใต้ดินจริง

2. ตรวจสอบภายในบ้าน

– สังเกตรอยร้าวตามวงกบ หน้าต่าง เพดาน พื้นกระเบื้อง
– ทดสอบว่า ประตูหรือหน้าต่างปิดไม่สนิทเหมือนเดิมหรือไม่ เพราะอาจเกิดการบิดตัวของโครงสร้าง

3. ถ่ายภาพและจดบันทึก

– ถ่ายภาพรอยร้าวทุกจุดพร้อมบันทึกวันที่ เวลา และตำแหน่ง เพื่อเทียบความเปลี่ยนแปลงในอนาคต

4. ปรึกษาวิศวกรโครงสร้าง

– หากรอยร้าวลึกเกิน 2 มิลลิเมตร หรือเกิดที่เสา คาน ควรเรียกผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจสอบโดยละเอียด

แนวทางซ่อมแซมรอยร้าวจากแผ่นดินไหว

การซ่อมแซมรอยร้าวประเภทนี้ควรใช้วัสดุและเทคนิคที่รองรับแรงสั่นสะเทือนได้ดี

วัสดุอุดรอยร้าวที่แนะนำ

SikaDur®-31: อีพ็อกซี่สำหรับงานโครงสร้าง
TOA Wall Seal Pro: สำหรับรอยร้าวขนาดกลาง
Jorakay FlexShield: เนื้อยืดหยุ่นสูง เหมาะกับรอยร้าวจากการสั่นสะเทือน

ขั้นตอนการซ่อม

ขูดรอยร้าวให้เปิดกว้างเล็กน้อย
ทำความสะอาดด้วยแปรงหรือลมเป่า
อุดรอยร้าวด้วยวัสดุอีพ็อกซี่หรือซีเมนต์ชนิดพิเศษ
ทิ้งให้แห้งตามคำแนะนำของผู้ผลิต
ทาสีทับด้วยสีทาผนังภายนอก/ภายในคุณภาพสูง

ป้องกันบ้านจากแผ่นดินไหวในอนาคต

แม้ไม่สามารถหยุดยั้งแผ่นดินไหวได้ แต่เราสามารถออกแบบบ้านหรือเสริมความแข็งแรงให้รับแรงสั่นสะเทือนได้ดียิ่งขึ้น

1. วางแผนโครงสร้างให้ยืดหยุ่น

– ใช้ระบบฐานรากแบบแผ่ หรือเข็มเจาะ
– เสริมเหล็กในแนวเฉียงร่วมกับคานและเสา

2. ใช้วัสดุก่อสร้างมาตรฐาน

– ปูนซีเมนต์ที่ผ่านมาตรฐาน มอก.
– เหล็กเส้นข้ออ้อยที่รับแรงดึงได้สูง
– อิฐมอญเกรดเอ หรือบล็อกที่มีความหนาแน่น

3. ติดตั้งอุปกรณ์ดูดซับแรงสั่น

– แผ่นยางรองใต้ฐานเสา
– ตัวหน่วงแรง (Dampers) สำหรับโครงสร้างเสริมในบ้านหลายชั้น

สินค้าแนะนำจาก mywatsadu.com

หมวดสินค้า	รุ่นแนะนำ	เหมาะสำหรับ
วัสดุอุดรอยร้าว	SikaDur®-31	รอยร้าวลึก เสา-คาน
สีทาผนัง	TOA 4 Seasons	ป้องกันน้ำซึมหลังซ่อม
กล้องวัดรอยร้าว	Crack Monitor Pro	ติดตั้งตามแนวรอยร้าว
ปูนซ่อมโครงสร้าง	TPI M501	ซ่อมโครงสร้างเสริมแรง

สนใจสินค้าเหล่านี้ สามารถค้นหาได้ที่ LAZADA | SHOPEE mywatsadu.com เพื่อเปรียบเทียบราคาและคุณสมบัติได้ทันที

สรุป: แผ่นดินไหวสร้างรอยร้าวได้อย่างไร และเราสังเกตได้อย่างไร?

รอยร้าวจากแผ่นดินไหว มีลักษณะเฉพาะ คือ ลึก ยาว เฉียงหลายทิศทาง และเกิดในหลายจุดของโครงสร้างพร้อมกัน
หากเกิดขึ้นภายในไม่กี่วันหลังมีเหตุแผ่นดินไหว มีความเป็นไปได้สูงว่าแรงสั่นสะเทือนเป็นต้นเหตุ

สิ่งสำคัญคือ อย่ามองข้ามรอยร้าวแม้จะดูเล็กน้อย หากละเลยอาจลุกลามเป็นปัญหาโครงสร้างในระยะยาว
และหากคุณต้องการวัสดุก่อสร้างหรืออุปกรณ์สำหรับซ่อมแซมและเสริมบ้านให้ทนแรงแผ่นดินไหว อย่าลืมแวะมาที่ mywatsadu.com

อ่านบทความที่เกียวข้อง

อ้างอิง

1. เช็กรอยร้าวผนัง แบบไหนที่ควรกังวล ส่งผลเสียอย่างไร พร้อมทางแก้ไข., เว็บไซต์ TOA https://www.toagroup.com/th/blogs/toa-tips-how-to/61/types-wall-cracks-you-should-concerned-and-how-to-fix