รอยร้าวโครงสร้างกับรอยร้าวผิว ต่างกันยังไง

“บ้านมีรอยร้าว ควรรีบซ่อมหรือปล่อยไว้ได้?”
คำถามนี้เกิดขึ้นกับเจ้าของบ้านแทบทุกคน โดยเฉพาะเมื่อเจอรอยแตกร้าวตามผนัง เสา หรือพื้นคอนกรีต ซึ่งหลายคนไม่แน่ใจว่าเป็น รอยร้าวโครงสร้าง ที่อันตราย หรือเป็นแค่ รอยร้าวผิว ที่เกิดจากปูนฉาบและไม่ส่งผลต่อความมั่นคงของบ้าน

การแยกแยะให้ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะถ้ารอยร้าวนั้นกระทบกับโครงสร้างหลัก แต่เราคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก อาจปล่อยให้รุนแรงจนเกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สิน

บทความนี้ mywatsadu.com จะพาไปรู้จักความแตกต่างระหว่าง “รอยร้าวโครงสร้าง” กับ “รอยร้าวผิว”
รวมถึงสาเหตุ วิธีตรวจสอบ และแนวทางการซ่อมแซมที่ถูกต้อง พร้อมแนะนำวัสดุก่อสร้างที่ช่วยเสริมความแข็งแรงให้บ้านของคุณปลอดภัยระยะยาว

รอยร้าวในบ้านแบ่งได้กี่ประเภท?

โดยทั่วไปแล้ว รอยร้าวในบ้านสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่

รอยร้าวโครงสร้าง (Structural Cracks)
– คือรอยร้าวที่เกิดกับส่วนที่รับน้ำหนักของอาคาร เช่น เสา คาน ฐานราก
– เป็นรอยร้าวที่ส่งผลต่อความแข็งแรงของบ้าน
– หากไม่ซ่อม อาจทำให้บ้านทรุด ผนังพัง หรือเกิดอันตรายได้
รอยร้าวผิว (Non-structural Cracks)
– คือรอยร้าวที่เกิดเฉพาะบริเวณพื้นผิว เช่น ปูนฉาบ ฝ้าเพดาน หรือผิวของผนัง
– ไม่กระทบกับโครงสร้างหลัก
– ส่วนใหญ่เกิดจากการหดตัวของวัสดุ หรือการเปลี่ยนอุณหภูมิ

เปรียบเทียบ “รอยร้าวโครงสร้าง” กับ “รอยร้าวผิว”

รายการเปรียบเทียบ	รอยร้าวโครงสร้าง	รอยร้าวผิว
จุดที่พบ	เสา, คาน, พื้น, ฐานราก	ผนังฉาบ, ฝ้าเพดาน, พื้นผิวปูน
ความลึกของรอยร้าว	ร้าวลึกถึงเนื้อคอนกรีตหรือเหล็กเสริม	รอยตื้น มักลึกไม่เกิน 1-2 มม.
ความกว้าง	มากกว่า 2 มม. ขึ้นไป	ต่ำกว่า 0.3 มม. (ขนาดเส้นผม)
ทิศทางของรอยร้าว	เฉียง, ซิกแซก, แนวนอนที่คาน/เสา	แนวตั้งหรือนอนขนานไปกับผิวผนัง
ผลกระทบ	อันตรายต่อความมั่นคงของอาคาร	ส่งผลแค่ความสวยงามหรือเกิดเชื้อรา
วิธีแก้ไข	ซ่อมด้วยวัสดุก่อสร้างโครงสร้างโดยเฉพาะ	อุดด้วยวัสดุทั่วไปสำหรับผิวผนัง

วิธีสังเกต “รอยร้าวโครงสร้าง” ที่อันตราย

หากพบรอยร้าวในบ้าน ให้พิจารณาตามลักษณะต่อไปนี้ว่ามีความเป็นไปได้จะเป็นรอยร้าวโครงสร้างหรือไม่:

1. รอยร้าวเฉียง 45 องศาจากมุมวงกบประตูหน้าต่าง

บ่งชี้ถึงการทรุดตัวของฐานรากอย่างไม่สม่ำเสมอ ซึ่งเป็นปัญหาโครงสร้างที่พบบ่อย

2. รอยร้าวที่เสาและคาน

หากร้าวเป็นแนวยาว หรือทะลุเสาคอนกรีตจนเห็นเหล็กด้านใน ถือว่าเป็นรอยร้าวรุนแรง ต้องรีบซ่อม

3. รอยร้าวที่ขยายอย่างรวดเร็ว

หากรอยร้าวมีขนาดกว้างขึ้นภายในไม่กี่วัน หรือยาวขึ้นเรื่อยๆ แสดงว่ากำลังมีการเคลื่อนตัวของโครงสร้าง

4. รอยร้าวพร้อมเสียงแปลก

เสียง “แกร๊ก” หรือเสียงแตกลั่นของผนังมักเป็นสัญญาณว่าเกิดแรงภายในโครงสร้าง ไม่ใช่แค่ปูนฉาบผิว

ตัวอย่าง “รอยร้าวผิว” ที่พบบ่อย

1. รอยร้าวขนาดเล็กตามผนังฉาบ

มักเกิดหลังการฉาบปูนไม่นาน โดยเฉพาะหากปูนแห้งเร็วเกินไป หรือฉาบขณะอุณหภูมิสูง

2. รอยร้าวเส้นบางบริเวณฝ้าเพดาน

อาจมาจากการหดตัวของฝ้า หรือแรงกดเล็กๆ จากการเดินบนพื้นด้านบน

3. รอยร้าวบริเวณรอยต่อวัสดุ

เช่น จุดต่อของอิฐกับปูน หรือจุดรอยต่อผนังกับเสา

รอยร้าวเหล่านี้แม้จะดูไม่น่ากลัว แต่หากปล่อยไว้นานโดยไม่ซ่อม อาจนำไปสู่ปัญหาน้ำรั่ว หรือเกิดเชื้อราได้ในอนาคต

วิธีตรวจสอบรอยร้าวเบื้องต้นด้วยตัวเอง

1. ใช้บัตร ATM หรือเหรียญทดสอบความลึก

ลองแหย่ลงไปในรอยร้าว ถ้าเหรียญหรือบัตรเข้าไปได้เกินครึ่ง แสดงว่าร้าวลึก อาจเป็นรอยโครงสร้าง

2. วัดความกว้างของรอยร้าว

ใช้ไม้บรรทัดหรือตลับเมตรวัด ถ้าเกิน 2 มม. หรือมีลักษณะขยายตัวเร็ว ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

3. ติดกระดาษวัดการขยาย

เขียนวันที่บนกระดาษ แล้วแปะคร่อมรอยร้าว ถ้ากระดาษขาดในเวลาสั้นๆ แสดงว่ารอยร้าวกำลังขยาย

4. ใช้อุปกรณ์ Crack Monitor

เหมาะสำหรับตรวจวัดรอยร้าวที่ต้องติดตามในระยะยาว โดยวัดการเคลื่อนที่ของแนวร้าวได้แม่นยำ

ซ่อมรอยร้าวแบบไหน ใช้วัสดุอะไร?

ซ่อม “รอยร้าวโครงสร้าง”

ใช้ ปูนอีพ็อกซี่ หรือ ซีเมนต์ซ่อมโครงสร้างชนิดพิเศษ
หากร้าวทะลุเหล็กเสริม ต้องมีการ ตัดต่อเหล็กใหม่ หรือ หุ้มเหล็กด้วยคาร์บอนไฟเบอร์
ควรให้วิศวกรโครงสร้างประเมินก่อนเสมอ

วัสดุแนะนำ:

SikaDur 31 CF – อีพ็อกซี่ซ่อมโครงสร้าง
TPI M501 – ปูนซ่อมโครงสร้างสำหรับคาน/เสา
TOA Structural Repair – ซีเมนต์เกรดพิเศษสำหรับโครงสร้างเสียหาย

ซ่อม “รอยร้าวผิว”

ขูดรอยร้าวให้เปิดกว้าง
อุดด้วย Acrylic Filler หรือ ซีลแลนต์ชนิดยืดหยุ่น
ทาสีรองพื้นและสีทับภายหลัง