เหล็กเส้นคืออะไร สเปคเหล็กเส้นสร้างอาคารสูงต้องเป็นอย่างไร

ในงานก่อสร้างทุกประเภท “เหล็กเส้น” คือวัสดุหลักที่ใช้ในการเสริมแรงให้กับคอนกรีต เพราะคอนกรีตมีจุดแข็งในการรับแรงอัดแต่รับแรงดึงได้ต่ำ จึงต้องใช้เหล็กเส้นเข้ามาช่วยเสริมแรงดึงให้โครงสร้างมีความแข็งแรงและปลอดภัย โดยเฉพาะในโครงสร้างขนาดใหญ่และอาคารสูงที่ต้องเผชิญกับน้ำหนักมากและแรงลมสูง

บทความนี้ mywatsadu.com จะพาคุณมาทำความเข้าใจว่า เหล็กเส้นคืออะไร, ประเภทของเหล็กเส้น, และ สเปคเหล็กเส้นที่เหมาะกับอาคารสูง ต้องเลือกอย่างไรให้ได้มาตรฐาน ปลอดภัย และคุ้มค่า

เหล็กเส้นคืออะไร?

เหล็กเส้น (Rebar หรือ Reinforcing Bar) คือโลหะที่ผลิตจากเหล็กกล้า (Steel) ผ่านการรีดเย็นหรือรีดร้อน มีลักษณะเป็นแท่งยาว ใช้ฝังร่วมกับคอนกรีตเพื่อเพิ่มความแข็งแรงในโครงสร้าง

เหล็กเส้นเป็นวัสดุก่อสร้างหลักในโครงสร้างอาคาร ถนน สะพาน หรือแม้แต่โรงงานอุตสาหกรรม เพราะสามารถรับแรงดึงได้ดีมาก ต่างจากคอนกรีตที่รับแรงอัดได้ดีแต่แรงดึงต่ำ

ประเภทของเหล็กเส้น

1. เหล็กเส้นกลม (Round Bar – RB)

• พื้นผิวเรียบ ไม่มีบั้ง
• นิยมใช้ในโครงสร้างขนาดเล็ก หรือส่วนที่ไม่รับแรงมาก เช่น ปูพื้น ผูกเหล็กเสริม
• ขนาดที่ใช้ทั่วไป: RB6, RB9, RB12

2. เหล็กข้ออ้อย (Deformed Bar – DB)

• พื้นผิวมีบั้ง หรือร่อง เพื่อยึดเกาะกับคอนกรีตได้ดี
• ใช้ในโครงสร้างรับน้ำหนัก เช่น เสา คาน ฐานราก
• เหมาะสำหรับอาคารสูง โครงสร้างขนาดใหญ่
• ขนาดมาตรฐาน: DB10, DB12, DB16, DB20, DB25, DB32

ขนาดเหล็กเส้นมาตรฐานในไทย

ประเภทเหล็ก	ขนาด (มม.)	น้ำหนัก (กก./ม.)	ความยาวมาตรฐาน
RB6	6	0.222	10 ม.
RB9	9	0.499	10 ม.
DB12	12	0.888	10 ม.
DB16	16	1.578	10 ม.
DB20	20	2.466	10 ม.
DB25	25	3.854	10 ม.
DB32	32	6.313	10 ม.

สเปคเหล็กเส้นที่ใช้ในอาคารสูง ต้องเป็นแบบไหน?

การสร้างอาคารสูงกว่า 10 ชั้นขึ้นไป จำเป็นต้องใช้วัสดุก่อสร้างที่มีคุณภาพสูงและได้มาตรฐาน โดยเฉพาะเหล็กเส้น ซึ่งถือเป็นโครงกระดูกของอาคาร การเลือกใช้เหล็กที่เหมาะสมจะช่วยให้โครงสร้างปลอดภัย รองรับน้ำหนัก และแรงลมได้ดี

1. เลือกใช้เหล็กข้ออ้อยเป็นหลัก

อาคารสูงต้องใช้เหล็กที่ยึดเกาะคอนกรีตได้ดี เพื่อรองรับแรงดึง แรงเฉือน และแรงสั่นสะเทือนจากลม หรือแผ่นดินไหว เหล็กข้ออ้อย จึงเป็นตัวเลือกหลักในโครงสร้างเสา คาน ฐานราก

2. เลือกเกรดเหล็กที่ได้มาตรฐานอุตสาหกรรม

ในไทย มีมาตรฐานที่กำหนดไว้ใน มอก. 24-2559 โดยแบ่งเกรดเหล็กเป็น:

• SD30: เหมาะกับงานโครงสร้างทั่วไป เช่น บ้านพักอาศัย 1-2 ชั้น
• SD40: นิยมใช้กับอาคาร 5-10 ชั้น
• SD50: เหมาะสำหรับอาคารสูง, อาคารสำนักงาน, สะพาน หรือโรงงาน

คำแนะนำ: อาคารสูงกว่า 10 ชั้น ควรเลือกใช้เหล็กเกรด SD50 เป็นมาตรฐานขั้นต่ำ

3. ตรวจสอบโรงงานผลิตเหล็กต้องได้รับรอง มอก.

ควรเลือกซื้อจากโรงงานที่ได้มาตรฐานอุตสาหกรรมไทย (มอก.) และมีใบรับรองคุณภาพจากวิศวกร เพื่อให้มั่นใจว่าเหล็กเส้นมีความแข็งแรงตามเกรด ไม่ยืดตัวง่าย ไม่หักเปราะ และไม่เป็นสนิมง่าย

เหล็กเส้นยี่ห้อไหนดี สำหรับอาคารสูง?

1. TATA TISCON (ทาทา สตีล) – มีให้เลือกทั้ง SD40 และ SD50 ใช้ในอาคารขนาดใหญ่หลายแห่งในไทย
2. มิลล์คอน – จุดเด่นคือการควบคุมคุณภาพสูง มีมาตรฐานรับรองครบ
3. Siam Yamato Steel (SYS) – มีเหล็กเส้นเกรดพรีเมียมสำหรับงานวิศวกรรมหนัก
4. ไทยเม็ททอล – เหล็กเส้นราคาย่อมเยา แต่ได้มาตรฐาน มอก.

ข้อควรระวังในการเลือกซื้อเหล็กเส้น

• หลีกเลี่ยงเหล็กปลอม หรือไม่มีตรา มอก.
• ควรชั่งน้ำหนักก่อนซื้อเพื่อเทียบกับมาตรฐาน
• ตรวจสอบให้แน่ใจว่าขนาดตรงกับที่แบบก่อสร้างกำหนด
• ควรเก็บเหล็กในที่ร่มเพื่อป้องกันสนิม

หล็กเส้นที่ดี = ฐานรากอาคารที่แข็งแรง

การเลือกเหล็กเส้นให้เหมาะสมกับอาคารโดยเฉพาะอาคารสูง ไม่ใช่แค่ดูเรื่องราคาเท่านั้น แต่ต้องพิจารณาเรื่องความแข็งแรง การยึดเกาะคอนกรีต เกรด SD ที่เหมาะสม และมาตรฐานการผลิต

ถ้าคุณเป็นเจ้าของโครงการ วิศวกร หรือผู้รับเหมา อย่าลืมใส่ใจในรายละเอียดของเหล็กเส้น เพราะมันคือรากฐานของความปลอดภัยในทุกอาคาร

คำค้นหา : เหล็กเส้น,เหล็กเส้นอาคารสูง,เหล็กข้ออ้อย,ขนาดเหล็กเส้น,เหล็กเส้นก่อสร้าง